Skip to content
Bayatılarبایاتیلار

Haqqında

Bayatı nədir?

Bayatı xalq dördlüyüdür: hər misrası yeddi hecalı dörd misra, qafiyəsi a a b a. İlk iki misra bir şəkil çəkir — bağ, dağ, al çuxa — son ikisi onu ürəyə çevirir. Çoxu bir sözün iki mənası üzərində qurulur (cinas). Bayatıları adı yazılmayan insanlar yaradıb, dildən-dilə ötürüb, beşik başında, sevgidə və yasda oxuyublar.

Bu toplu

Buradakı mətnlər köhnə bir çap kitabından götürülüb: «Azərbaycan xalq ədəbiyyatından: Bayatılar». Kitabda 1829 nömrəli bayatı var; onlar üç bölmədədir: bayatılar, laylalar və sayaçı sözləri. Hər bayatı burada kitabdakı nömrəsi ilə verilir.

Necə hazırlanıb

Kitabın səhifələri skan edilib, mətn ərəb əlifbası ilə kitabdakı kimi köçürülüb, sonra latın əlifbasına çevrilib, fars və ingilis dillərinə tərcümə olunub. Mövzular və «yaxın bayatılar» şeirlərin öz sözlərinə görə avtomatik tapılıb. Mətnlər hələ redaktə olunur; səhv görsəniz, bizə yazın.

بایاتی نه‌دیر؟

بایاتی خلق دؤردلویودور: هر میصراعی یئددی هجالی دؤرد میصراع، قافیه‌سی آ آ ب آ. ایلک ایکی میصراع بیر شکیل چکیر — باغ، داغ، آل چوخا — سون ایکیسی اونو اورگه چئویریر. چوخو بیر سؤزون ایکی معناسی اوستونده قورولور (جناس). بایاتیلاری آدی یازیلمایان اینسانلار یارادیب، دیلدن دیله اؤتوروب، بئشیک باشیندا، سئوگیده و یاسدا اوخویوبلار.

بو توپلو

بوراداکی متنلر اسکی بیر چاپ کیتابیندان گؤتورولوب: «آذربایجان خلق ادبیاتیندان: بایاتیلار». کیتابدا ۱۸۲۹ نؤمره‌لی بایاتی وار؛ اونلار اوچ بؤلمه‌ده‌دیر: بایاتیلار، لایلالار و سایاچی سؤزلری. هر بایاتی بورادا کیتابداکی نؤمره‌سی ایله وئریلیر.

نئجه حاضیرلانیب

کیتابین صفحه‌لری اسکن ائدیلیب، متن عرب الیفباسی ایله کیتابداکی کیمی کؤچورولوب، سونرا لاتین الیفباسینا چئوریلیب، فارس و اینگیلیس دیللرینه ترجمه اولونوب. موضوعلار و «یاخین بایاتیلار» شعرلرین اؤز سؤزلرینه گؤره اوتوماتیک تاپیلیب. متنلر هله ردکته اولونور؛ سهو گؤرسه‌نیز، بیزه یازین.

بایاتی چیست؟

بایاتی دوبیتی عامیانه‌ی ترکی آذربایجانی است: چهار مصراع هفت‌هجایی با قافیه‌ی آ آ ب آ. دو مصراع نخست تصویری می‌سازند — باغ، کوه، چوخای سرخ — و دو مصراع آخر آن را به دل برمی‌گردانند. بسیاری از آن‌ها بر دو معنای یک واژه بنا شده‌اند (جناس). بایاتی‌ها را مردمانی ساخته‌اند که نامشان نوشته نشد؛ سینه‌به‌سینه رسیده‌اند و بر سر گهواره، در عشق و در سوگ خوانده شده‌اند.

این مجموعه

متن‌ها از کتابی چاپی و قدیمی گرفته شده‌اند: «آذربایجان خلق ادبیاتیندان: بایاتیلار». کتاب ۱۸۲۹ بایاتی شماره‌دار دارد در سه بخش: بایاتی‌ها، لالایی‌ها و سایاچی‌ها. هر بایاتی در اینجا با شماره‌ی خود در کتاب آمده است.

چگونه فراهم شده

صفحه‌های کتاب اسکن شده، متن به خط عربی همان‌گونه که در کتاب آمده بازنویسی شده، سپس به الفبای لاتین برگردانده و به فارسی و انگلیسی ترجمه شده است. موضوع‌ها و «بایاتی‌های نزدیک» به‌طور خودکار از واژه‌های خود شعرها به دست آمده‌اند. متن‌ها هنوز در حال ویرایش‌اند؛ اگر خطایی دیدید، برای ما بنویسید.

What is a bayatı?

A folk quatrain: four lines of seven syllables, rhyming a a b a. The first two lines set an image (a garden, a mountain, a red coat) and the last two turn it toward the heart. Many are built on one word with two meanings (cinas). They were made by people whose names were never written down, passed on by ear, and sung at the cradle, in love and in mourning.

This collection

The texts come from an old printed book, Azərbaycan xalq ədəbiyyatından: Bayatılar (“From Azerbaijani folk literature: Bayatılar”). It holds 1,829 numbered bayatı in three sections: bayatılar, lullabies (laylalar) and herders’ songs (sayaçı sözləri). Each bayatı keeps its number from the book.

How it was made

The pages were scanned and the text copied in Arabic script exactly as printed, then written in the Latin alphabet and translated into Persian and English. The themes and the “close in spirit” links were found automatically from the words of the poems. The texts are still being edited; if you see a mistake, please write to us.